Những trường hợp nào vi phạm nghiêm trọng tố tụng hình sự?

CÔNG TY LUẬT TNHH KHANG VŨ
Điểm tựa niềm tin- Hiện thân công lý

Những trường hợp nào vi phạm nghiêm trọng tố tụng hình sự?

Câu hỏi.  Tội phạm mà các bị cáo thực hiện rất nghiêm trọng. Khi áp dụng
luật, Tòa án cấp sơ thẩm áp dụng đúng điểm, khoản, điều luật của Bộ luật Hình sự.
Nhưng khi quyết định hình phạt lại xử quá nhẹ hoặc cho hưởng án treo. Như vậy có
vi phạm nghiêm trọng trong áp dụng Bộ Luật Tố tụng Hình sự không? T hế nào là có
sự vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng trong điều tra, truy tố, xét xử?


Trả lời:
Tại mục 4.4 Phần I Nghị quyết 04/2004/NQ-HĐTP ngày 05-11-2004 của Hội
đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn về xét xử sơ thẩm vụ án hình sự
có quy định: “Vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng là trường hợp Bộ luật Tố tụng
Hình sự qui định bắt buộc phải tiến hành hoặc tiến hành thủ tục đó, nhưng cơ quan
tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng bỏ qua hoặc thực hiện không đúng, xâm
phạm nghiêm trọng đến quyền lợi của bị can, bị cáo, người bị hại, nguyên đơn dân
sự, bị đơn dân sự, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án hoặc làm cho
việc giải quyết vụ án thiếu khách quan toàn diện”.
Khái niệm này đã chỉ rõ những đặc điểm về vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố
tụng gồm:
- Phải có hành vi không thực hiện những quy định bắt buộc trong Bộ luật Tố
tụng Hình sự khi tiến hành tố tụng của Cơ quan tiến hành tố tung, người tiến hành tố
tụng;
- Hoặc có hành vi thực hiện, nhưng thực hiện không đúng theo trình tự, thủ tục
đã quy định của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng;
- Các hành vi trên phải xâm phạm nghiêm trọng đến quyền lợi của bị can, bị
cáo, người bị hại, nguyên đơn dân sự, bị đơn dân sự…;
- Hoặc việc bỏ qua hoặc thực hiện không đúng không đầy đủ thủ tục làm cho
việc giải quyết vụ án thiếu khách quan toàn diện.
Ví dụ: Đối với các vụ án mà bị cáo là người chưa thành niên, người có nhược
điểm về tâm thần hoặc thể chất hoặc bị truy tố ở khung hình phạt có mức cao nhất là
tử hình thì trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử bắt buộc phải chỉ định luật sư,
nhưng bỏ qua không thực hiện là xâm phạm nghiêm trọng đến quyền bào chữa của bị
can, bị cáo đã được pháp luật quy định.
Những vi phạm thuộc các trường hợp trên đều coi là vi phạm nghiêm trọng thủ
tục tố tụng và phải được điều tra, truy tố lại hoặc xét xử lại. Những vi phạm ngoài
phạm vi khái niệm này thì được coi là những vi phạm tố tụng không nghiêm trọng và
chỉ thực hiện việc kiến nghị sửa chữa, khắc phục.
Ví dụ: Vi phạm về thời hạn điều tra, thời hạn xét xử …cũng là những vi phạm
tố tụng nhưng không thuộc trường hợp vi phạm nghiêm trọng.
Đối với trường hợp Tòa án cấp sơ thẩm đã áp dụng đúng điểm, khoản, điều
luật của Bộ luật Hình sự nhưng khi quyết định hình phạt lại xử quá nhẹ hoặc cho
hưởng án treo thì không thuộc trường hợp vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng và
Tòa án cấp phúc thẩm không có quyền hủy án trong trường hợp này với lý do vi
phạm nghiêm trọng tố tụng
Tuy nhiên, việc xử phạt quá nhẹ hoặc cho hưởng án treo không đúng là đã có
việc đánh giá và áp dụng không đúng, không đầy đủ các tình tiết tăng nặng giảm nhẹ
cũng như việc cho hưởng án treo không đúng với các điều kiện do pháp luật quy
định. Vấn đề đặt ra là Tòa án cấp phúc thẩm có quyền sửa án sơ thẩm không cho bị
cáo hưởng án treo không? Theo thực tiễn áp dụng pháp luật chung thì khi xét xử phúc
thẩm cần phân biệt các trường hợp cụ thể để xử lý như sau:
- Trường hợp Viện kiểm sát kháng nghị yêu cầu tăng hình phạt hoặc không cho
bị cáo hưởng án treo hoặc vừa kháng nghị yêu cầu tăng hình phạt, vừa không cho bị
cáo được hưởng án treo, nếu có căn cứ thì Tòa án cấp phúc thẩm có quyền sửa án sơ
thẩm theo hướng đó.
- Trường hợp người bị hại kháng cáo vừa yêu cầu tăng hình phạt, vừa yêu cầu
không cho bị cáo hưởng án treo, nếu có căn cứ thì Tòa án cấp phúc thẩm cũng có
quyền sửa án theo hướng đó.
- Trường hợp người bị hại chỉ kháng cáo yêu cầu không cho hưởng án treo thì
không phải là kháng cáo tăng hình phạt, không thuộc phạm vi quyền kháng cáo của
người bị hại nên kháng cáo không hợp pháp, Tòa án cấp phúc thẩm không có quyền
sửa án.
 

Hình sự Liên quan

Chiếm đoạt tài sản trong công ty cổ phần có bị truy cứu về tội tham ô tài sản không?

Người có hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản do mình quản lý trong các công ty cổ phần thì có phạm tội tham ô tài sản không?

Xem thêm
Tàng trữ thân, lá, rễ cây thuốc phiện có bị truy cứu trách nhiệm hình sự không?

Việc xác định hàm lượng để xem xét trách nhiệm hình sự đối với người có hành vi tàng trữ thân, lá, rễ cây anh túc (cây thuốc phiện) có số lượng lớn (không có quả) như thế nào?

Xem thêm
Gây rối trật tự công cộng có hậu quả thương tích?

Đối với trường hợp gây rối trật tự công cộng mà có hậu quả thương tích xảy ra thì việc xác định tội danh như thế nào?

Xem thêm
Bị can phạm tội ít nghiêm trọng bỏ trốn, bị truy nã thì khi bắt được có bị tạm giam không?

Theo tinh thần quy định tại Điều 88 và Điều 303 của Bộ luật Tố tụng Hình sự thì bị can, bị cáo phạm tội ít nghiêm trọng mà Bộ luật Hình sự quy định hình phạt tù từ 2 năm trở xuống hoặc người chưa thành niên phạm tội ít nghiêm trọng do vô ý thì không áp dụng biện pháp tạm giam. Như vậy, nếu các bị can, bị cáo thuộc trường hợp này bỏ trốn và Cơ quan điều tra có quyết định truy nã thì khi bắt được người bị truy nã, có được áp dụng biện pháp tạm giam đối với họ không?

Xem thêm
Hết thời hạn tạm giam khi hồ sơ chưa được Tòa án tiếp nhận ?

Trường hợp một vụ án vừa có bị can bị tạm giam vừa có bị can tại ngoại, Viện kiểm sát đã chuyển hồ sơ sang Tòa án nhưng mới chỉ giao cáo trạng cho bị can tạm giam, chưa giao cáo trạng cho bị can tại ngoại, nếu thời hạn tạm giam đối với bị can bị tạm giam vừa hết thì Tòa án hay Viện kiểm sát ra lệnh tạm giam tiếp?

Xem thêm
Thời hạn tạm giam đối với từng bị cáo trong vụ án có nhiều tội danh được xác định thế nào?

Đối với vụ án có nhiều bị cáo, bị truy tố về nhiều tội khác nhau (có tội phạm ít nghiêm trọng, nghiêm trọng, rất nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng) hoặc nhiều khung hình phạt khác nhau trong cùng một tội thì việc ra quyết định tạm giam đối với từng bị cáo như thế nào? Thời gian tạm giam có thể tính theo tội danh mà trong đó có bị cáo bị truy tố về tội đặc biệt nghiêm trọng... và có thời gian chuẩn bị xét xử dài nhất được không?

Xem thêm
Kiểm sát viên có quyền đề nghị áp dụng khung hình phạt nặng hơn cáo trạng không?

Tại phiên tòa Kiểm sát viên có quyền kết luận và đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng về khoản nặng hơn để xử phạt bị cáo so với cáo trạng đã truy tố không?

Xem thêm
Niêm yết quyết định đưa vụ án ra xét xử: Bao nhiêu ngày thì được mở phiên tòa?

Việc niêm yết quyết định đưa vụ án ra xét xử và giấy triệu tập tại ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn nơi bị cáo cư trú được xem là thủ tục tống đạt văn bản, giấy triệu tập hợp lệ. Vậy thời gian từ ngày niêm yết đền ngày mở phiên tòa là bao nhiêu ngày hay chỉ cần niêm yết xong là có thể mở phiên tòa được ngay?

Xem thêm
Xe máy dùng để chở tài sản trộm cắp và tẩu thoát có phải là vật chứng vụ án?

Các bị cáo sử dụng xe máy chở nhau đi trộm cắp tài sản, sau khi lấy trộm được tài sản chúng dùng chiếc xe máy chở tài sản trộm cắp được để tẩu thoát. Trong trường hợp này chiếc xe máy đó có được coi là vật chứng của vụ án không?

Xem thêm
Xử lý vật chứng không xác định được chủ sở hữu trong vụ án hình sự ?

Nếu vật chứng là tài sản, không xác định được chủ sở hữu chung nhưng Cơ quan điều tra chưa ra thông báo tìm kiếm chủ sở hữu thì giải quyết như thế nào?

Xem thêm
Hủy án sơ thẩm khi xác định sai tư cách tham gia tố tụng ?

Các trường hợp xác định sai tư cách hoặc thiếu người đại diện tham gia tố tụng được xử lý như thế nào và trường hợp nào cấp phúc thẩm có quyền hủy án sơ thẩm?

Xem thêm
Giả chữ ký để chuyển quyền sử dụng đất ?

Gia đình em có 1 mảnh đất đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mang tên Ba em. Trong quá trình chưa sử dụng đất, Ba em có gửi lại giấy tờ này cho ông bà giữ hộ và tự do canh tác mà gia đình em không thu lợi nhuận.

Sau khi ông bà mất, giấy tờ được người chú giữ hộ và vẫn tiếp tục canh tác. Sau đó, gia đình em có ý muốn lấy lại giấy tờ thì mới phát hiện người chú này tự ý làm giả mọi thủ tục, chữ ký để tự sang tên từ Ba qua cho chú. Trong khi Ba em mất năm 1998, mà giấy tờ chú làm được sang lại vào năm 2000. Vậy ai là người đã ký sang tên? Và họ cũng mạo giả chữ ký của mẹ em.

Vậy cho em hỏi, vụ việc trên có đủ dấu hiệu tội phạm chưa ạ? Vì em có gửi đơn tố cáo lên Cơ quan điều tra trực thuộc tại nơi em cần giải quyết thì cơ quan lại bảo không thuộc thẩm quyền?

Xem thêm
Kinh doanh bóng cười có phạm tội không ?

Hỏi: Hành vi bán, kinh doanh bóng cười có phạm tội không? Phạm tội gì và xử phạt như thế nào?

Xem thêm
Kinh doanh bóng cười có phạm tội không ?

Hỏi: Hành vi bán, kinh doanh bóng cười có phạm tội không? Phạm tội gì và xử phạt như thế nào?

Xem thêm
Tội dâm ô với người dưới 16 tuổi

A (52 tuổi) thực hiện hành vi dâm tô đối với cháu X (13 tuổi). Trong trường hợp này, nếu bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi thì khung hình phạt được áp dụng như thế nào?

Xem thêm
Hình phạt tối đa cho người dưới 18 tuổi phạm tội ?

Nguyễn Văn A bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội giết người quy định theo khoản 1 Điều 123 Bộ luật hình sự năm 2015 có mức hình phạt tù từ 12 năm đến 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình. Thời điểm Nguyễn Văn A thực hiện hành vi phạm tội là 16 tuổi 09 tháng. Trong trường hợp này, mức phạt tù tối đa mà Tòa án có thể áp dụng đối với Nguyễn Văn A là bao nhiêu năm?

Xem thêm
Căn cứ để khởi tố về tai nạn giao thông?

Anh T muốn hỏi việc truy cứu trách nhiệm hình sự với những vụ tại nạn giao thông căn cứ những yếu tố nào?

Xem thêm
Phạm tội dưới 18 tuổi có được hưởng tù không giam giữ ?

B là người dưới 18 tuổi, bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác theo khoản 1 Điều 134 Bộ luật hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), khung hình phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 3 năm. Trong trường hợp này, nếu Tòa án áp dụng hình phạt cải tạo không giam giữ đối với B thì thời gian cải tạo không giam giữ tối đa là bao nhiêu?

Xem thêm
whatsapp
zalo
viber
phone
Logo