Câu hỏi: Thời hiệu để giải quyết việc chia tài sản chung của vợ chồng sau khi ly hôn được xác định như thế nào? Vợ chồng đã ly hôn, bản án, quyết định của tòa án đã có hiệu lực pháp luật nhưng trong quá trình giải quyết việc ly hôn không yêu cầu giải quyết tài sản chung, sau khi ly hôn lại có tranh chấp về tài sản chung và có yêu cầu tòa án giải quyết bằng vụ án khác, thời hiệu được xác định như thế nào?

Trả lời:
Pháp luật không có quy định bắt buộc phải đồng thời giải quyết chia tài sản chung của vợ chồng với việc giải quyết ly hôn. Thậm chí, việc tự thỏa thuận chia tài sản của vợ chồng khi ly hôn còn được khuyến khích qua việc quy định đương sự chỉ phải chịu án phí chia tài sản đối với phần tài sản có tranh chấp và yêu cầu tòa án giải quyết. Thực tế là vợ chồng có nhiều loại tài sản chung và có những tài sản họ không muốn hoặc không thể yêu cầu giải quyết chia đồng thời với việc ly hôn.
Ví dụ: Vợ chồng yêu cầu chia một ngôi nhà đã có giấy chứng nhận quyền sở hữu nhưng chưa muốn chia một mảnh đất ở nơi khác chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; còn cổ phần tại một công ty thì lại phải chờ đến thời điểm thích hợp theo điều lệ của công ty ấy mới phân chia được.
Như vậy, đương sự có quyền chỉ yêu cầu ly hôn mà chưa yêu cầu giải quyết về tài sản hoặc chỉ yêu cầu giải quyết về một phần của tài sản chung; việc chia tài sản chung có thể được giải quyết bằng nhiều vụ án khác. Đối với những tài sản chung chưa phân chia thì họ vẫn là đồng chủ sở hữu mặc dù họ không còn là vợ chồng. Khi có yêu cầu tiếp tục chia tài sản chung sau khi đã ly hôn thì vụ án chia tài sản vẫn là vụ án hôn nhân và gia đình vì vẫn phải chia theo các điều 95, 96, 97, 98, 99 Luật Hôn nhân và gia đình chứ không phải chỉ chia theo các quy định về sở hữu chung của Bộ luật Dân sự.
Về thời hiệu khởi kiện: Không có hạn chế về thời hiệu chia tài sản chung. Tuy nhiên, những tranh chấp khác liên quan đến tài sản chung vẫn có thời hiệu khởi kiện nếu pháp luật có quy định. Ví dụ: có người thứ ba xâm phạm tài sản chung thì các đồng chủ sở hữu có quyền khởi kiện trong thời hạn 2 năm kể từ ngày quyền sở hữu bị xâm phạm; một trong hai đồng chủ sở hữu tự ý giao dịch đối với tài sản chung thì chủ sở hữu kia có quyền yêu cầu tuyên bố giao dịch vô hiệu trong thời hạn cụ thể mà pháp luật quy định.
Cần lưu ý là chưa giải quyết về tài sản chung khác với việc đã tuyên bố không có tài sản chung. Nếu trong bản án, quyết định về ly hôn đã có phần quyết định là vợ chồng không có tài sản chung thì không thể thụ lý, giải quyết chia taì sản chung nếu phần quyết định không có tài sản chung chưa bị hủy theo thủ tục giám đốc thẩm hoặc tái thẩm.
Trường hợp có đăng ký kết hôn , nguyên đơn xin ly hôn và khai rằng bị đơn là người mất hoặc hạn chế khả năng nhận thức, điều khiển hành vi thì xử ly hôn hay hủy hôn nhân trái pháp luật?
Tại vụ án ly hôn, vợ chồng đều khai có khoản nợ ngân hàng, tổ chức ngân hàng đã tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án ly hôn. Trong quá trình giải quyết, Tòa án hòa giải các đương sự rút đơn hoặc hòa giải thành về đoàn tụ. Nếu tổ chức ngân hàng vẫn yêu cầu giải quyết nợ thì việc giải quyết này thuộc loại án gì? Tòa án nào giải quyết?
Tôi cho hai vợ chồng người bạn mượn 300 triệu đồng, có lập hợp đồng cho vay và có cả chữ ký của hai vợ chồng trong hợp đồng. Giờ vợ chồng bạn tôi không trả nợ, người vợ nói là đã ly hôn với chồng, số tiền nợ là người chồng mượn nên người chồng phải trả. Tôi đến tìm người chồng để đòi nợ thì người chồng bảo khi ly dị đã giao hết tài sản cho vợ nên vợ phải trả nợ. Đề nghị cho biết trong trường hợp này thì giải quyết như thế nào?
Anh Minh và chị Bích tìm hiểu nhau và đi đến kết hôn đến nay được 6 năm. Anh, chị sinh được 2 người con (cháu lớn 4 tuổi và cháu bé 2 tuổi). Gần đây, do công việc làm ăn của anh Minh không được thuận lợi như trước nên tính tình thay đổi,anh Minh thường xuyên cáu gắt vô cớ, tụ tập ăn nhậu bia rượu say xỉn và bỏ mặc không quan tâm chăm sóc con cái. Chị Bích nhiều lần động viên, khuyên nhủ nhưng chỉ nhận về là những lời nói mạt sát khó nghe, thậm chí cả “thượng cẳng chân, hạ cẳng tay” thâm tím mặt mày. Chị Bích cũng đã nhờ gia đình hai bên và bạn bè khuyên giải mà anh Minh vẫn không thay đổi. Đến nay, do quá mệt mỏi, chị Bích muốn được ly hôn. Chị Bích đề nghị cho biết: Ai sẽ có quyền yêu cầu ly hôn? Điều kiện ly hôn như thế nào? Và việc chia tài sản được thực hiện ra sao?
Vợ chồng tôi hiếm muộn do vợ tôi bị tắc vòi trứng (đã mổ điều trị nhưng được). Vợ tôi muốn nhờ người em họ mang thai hộ. Để tránh tranh chấp sau khi sinh con, chúng tôi nên làm gì?
Chị H và anh N kết hôn từ năm 2015, hiện nay, do làm ăn thua lỗ và mắc nợ một số cá nhân. Vợ chồng chị H anh N đã lập văn bản thỏa thuận về việc chia tài sản chung nhằm trốn tránh nghĩa vụ trả nợ của chị H. Hỏi: Văn bản thỏa thuận trên có được pháp luật công nhận không?
Sau khi kết hôn, anh T yêu cầu vợ là chị H ở nhà nội trợ, chăm sóc con nhỏ và bố mẹ chồng già yếu. Thấy yêu cầu của chồng cũng hợp lý nên chị H nhất trí ở nhà nội trợ, dành thời gian để chăm sóc con cái và bố, mẹ chồng. Tuy nhiên, mẹ chồng chị H thường xuyên đay nhiếc chị H là không chịu làm ăn, chỉ ăn bám chồng, đồng thời cũng nói rằng tài sản trong nhà là của anh T hết, chị H không có quyền gì đối với số tài sản mà anh T làm ra. Hỏi: Ý kiến của mẹ chồng chị H về tài sản trong nhà là của anh T, chị H không có quyền gì đối với số tài sản mà anh T làm ra là đúng hay sai? Trong trường hợp này, tài sản vợ chồng anh T và chị H được pháp luật quy định như thế nào?
Vợ chồng anh A, chị C kết hôn được 15 năm có 500 triệu đồng gửi tiết kiệm, đứng tên anh A. Vì muốn hùn vốn để làm ăn chung với bạn, anh A bàn với vợ rút khoản tiền tiết kiệm trên, nhưng chị C không đồng ý, vì muốn để phòng khi ốm đau. Mặc dù chị C không đồng ý, anh A vẫn tự ý rút số tiền tiết kiệm đó vì cho rằng mình là chủ gia đình nên có toàn quyền quyết định những việc lớn trong gia đình. Hỏi: Anh A có quyền tự ý sử dụng số tiền tiết kiệm đó không, pháp luật quy định về vấn đề này như thế nào?
Chị B và anh K quen biết do hai bên gia đình mai mối, nhưng chị B không có tình cảm gì và cũng không muốn kết hôn. Tuy nhiên, hai bên gia đình đã đi xem tử vi và được thầy phán rằng: “Nếu chị B kết hôn với anh K thì sẽ có cuộc sống sung túc, anh K cũng thăng tiến trên đường công danh”. Sau khi biết thông tin, gia đình chị B yêu cầu chị phải lấy anh K, thấy con gái không chịu kết hôn với K, bố chị B đã nổi giận và nói sẽ “từ” con. Không khí gia đình luôn nặng nề, căng thẳng, chị B bị áp lực có biểu hiện trầm cảm nhẹ. Hỏi, bố chị B có vi phạm pháp luật về hôn nhân gia đình không? Nếu có thì hành vi này bị xử lý như thế nào?
Có nhiều người vợ/ chồng muốn ly hôn nhưng 1 trong 2 bên không đồng ý ký đơn dẫn đến sự việc đơn phương ly hôn. Trên thực tế, thời gian giải quyết việc đơn phương ly hôn không những phụ thuộc vào quy định của pháp luật mà còn phụ thuộc tính chất vụ việc, việc thu thập chứng cứ, giải quyết tranh chấp về con chung, tài sản chung và quá trình tố tụng tại Tòa án.